Merleau-Ponty, Maurice

Merleau-ponty, photo

Maurice Merleau-Ponty (Μωρίς ΜερλώΠοντύ, 1908-1965)

Ο Μωρίς Μερλώ-Ποντύ (Maurice Merleau-Ponty) γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου του 1908 στο Rochefort sur-Mer. Έκανε γυμνασιακές σπουδές στα παρισινά λύκεια του Janson-de-Sailly και Louis-le-Grand. Από το 1926 έωςτο 1930 σπούδασε στην École Normale Supérieure. Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας δίδαξε φιλοσοφία στο Λύκειο de Beauvais (1931-1933) και στο Λύκειο de Chartres (1934-1935), ενώ συγχρόνως καταγινόταν με τις επιστημονικές του έρευνες. Το 1948 έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Lyon, ενώ ανέλαβε και τη συνδιεύθυνση του περιοδικού Temps Modernes, το οποίο εξέδωσε μαζί με τον Σαρτρ. Από το 1949 έως το 1952 κατείχε την έδρα της ψυχολογίας και παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Περί τα τέλη του 1950 εκλέχτηκε καθηγητής της φιλοσοφίας με την υποστήριξη του Martial Gueroult (1891-1976) στο Collège de France. Απεβίωσε στις 3 Μαΐου του 1965. Τα κυριότερα έργα του  Μερλώ-Ποντύ είναι τα ακόλουθα:

La structure du comportement (Η δομή τής συμπεριφοράς, P.U.F., 1942), Phénoménologie de la perception (Φαινομενολογία της αντίληψης, Gallimard, 1945), Humanisme et terreur (Ανθρωπισμός και τρομοκρατία, Gallimard, 1947), Sens et non sens (Νόημα και ανοησία, (Nagel, 1948), Éloge de la philosophie (Εγκώμιο της φιλοσοφίας, Gallimard, 1953), Les  aventures  de  la  dialectique (Οι περιπέτειες της διαλεκτικής, Gallimard, 1955), Les philosophes célèbres (Οι διάσημοι φιλόσοφοι), éd. Maurice Merleau-Ponty,  Lucien  Mazenod,  1956), Signes (Σημεία, Gallimard 1960). Le visible et I’ invisible (Το ορατό και το αόρατο), μαζί με σημειώσεις εργασίας, éd.  Claude Lefort, (Gallimard, 1964), L’œil et l’esprit (Το μάτι και το πνεύμα, Gallimard, 1964), La prose dumonde (H πρόζα του κόσμου), éd. Claude Lefort, (Gallimard 1969).

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

Ανθρωπισμός και τρομοκρατία (1947), μτφρ. Μπάμπης Λυκούδης, Εξάντας, Αθήνα 1988.

Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005. (βιβλιονετ)

Η αμφιβολία του Σεζάν. Το μάτι και το πνεύμα, εισαγ.-μτφρ. Αλέκα Μουρίκη, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1991. (βιβλιονετ)

Η πρόζα του κόσμου, μτφρ. Φώτης Καλλίας, Μαρία Καλλία, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 1990.

Οι περιπέτειες της διαλεκτικής, μτφρ. Μπάμπης Λυκούδης, Εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα 1984.

Προοίμιο στηνΦαινομενολογία της αντίληψης, μτφρ. Φώτης Καλλίας, Εκδόσεις Έρασμος, Αθήνα 1977.

Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005 (βιβλιονετ).

Φαινομενολογία της αντίληψης, μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδόσεις νήσος, Αθήνα 2016.

ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

«Ανάγνωση του Μονταίν», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 333-359.

«Ανάγνωση του Μονταίνιου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 325-346.

«Αποσπάσματα από την “Εισαγωγή στην Προέλευση της γεωμετρίας του Χούσερλ”», στο Έντμουντ Χούσερλ, Η προέλευση της γεωμετρίας, επιλογή κειμένων-εισαγ.μτφρ. σχόλια Παύλος Κόντος, Εκδόσεις Εκκρεμές, σειρά «Ευμενείς έλεγχοι», Αθήνα 2003, σσ. 163-183.

«Από τον Μως στον Κλωντ Λεβί-Στρως», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 163-186.

«Από τον Μως στον Κλωντ Λεβί-Στρως», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 181-202.

«Για τη φαινομενολογία της γλώσσας», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 135-155.

«Η πλάγια λαλιά και οι φωνές της σιωπής», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 63-133. 

«Η πλάγια λαλιά και οι φωνές της σιωπής», μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, στο συλλογικό τόμο Έννοιες της τέχνης τον 20ο αιώνα, επιστημ. επιμέλ.-εισαγωγή: Παναγιώτης Πούλος, Αθήνα 2006.

«Μεταφυσική και άνθρωπος» (από το Sens et nonsens), μτφρ. Ευγενία Νικολαϊδου, στο  Κων. Βουδούρης (επιμ.), Μεταφυσική, Αθήνα 1980, σσ. 309-327.

«Ο Αϊνστάιν και η κρίση του λόγου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 321-332.

«Ο Αϊνστάιν και η κρίση του λόγου», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 315-324.

«Ο άνθρωπος και η αντιξοότητα», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 369-400.

«Ο αυτοδημιουργημένος Μπερξόν», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 295-314.

«Ο Μπερξόν εν τω γίγνεσθαι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 301-321.

«Ο φιλόσοφος και η κοινωνιολογία», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 131-161.

«Ο φιλόσοφος και η κοινωνιολογία», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 157-180.

«Ο φιλόσοφος και η σκιά του», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 255-300.

«Ο φιλόσοφος και η σκιά του», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 259-293.

«Παντού και πουθενά», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 184-253.

«Παντού και πουθενά», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 203-258.

«Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”», στο Μ. MerleauPonty, Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”, μτφρ. ΦώτηςΚαλλίας, ΕκδόσειςΈρασμος, Αθήνα 1977, σσ. 19-47.

«Σημείωμα για τον Μακιαβέλι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 361-388.

«Σημείωση για τον Μακιαβέλι», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 347-368.

«Το σώμα ως αντικείμενο και η μηχανιστική φυσιολογία», στο συλλογικό τόμο, Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, επιμέλεια Δήμητρα Μακρυνιώτη, Εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2004.

«Φαινομενολογία της γλώσσας», στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Εγκώμιο της φιλοσοφίας και άλλα δοκίμια, εισαγ.-μτφρ. Κική Καψαμπέλη, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2005, σσ. 103-129.

ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

Κωνσταντίνου, Χρήστος, MerleauPonty: «Πρέπει να λερώσουμε τα χέρια». Από τη μορφή στον ολισμό: Όψεις του οντολογικού προβλήματος στη φιλοσοφία του Μερλώ-Ποντύ, Σπανός-Βιβλιοφιλία, Αθήνα 2013.

Μπανάκου-Καραγκούνη, Χαρά, Διαστάσεις του ορατού. Η φιλοσοφία της τέχνης στο έργο του M. MerleauPonty, Έννοια, Αθήνα 2008.

Descombes, Vincent, Το ίδιο και το άλλο. 45 χρόνια γαλλικής φιλοσοφίας (1933-1978), μτφρ. Λένα Κασίμη, Praxis, Αθήνα 1984 [2. Η ανθρώπινη προέλευση της αλήθειας (Μερλώ-Ποντύ, σσ. 78-99].

ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

Δεληβογιατζής, Σωκράτης, «Σάρκα: Η αναίρεση του αναγωγισμού στον MerleauPonty», Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώ­ρηση, τόμ. 2, τχ. 4, Ιανουάριος 1985, σσ. 36-48.

Καραποστόλης, Βασίλης, «Στις ρίζες της κοινωνικής εμπειρίας: Schutz και MerleauPonty», στο Β. Καραποστόλης, Στις ρίζες της κοινωνικής εμπειρίας. Κείμενα κοινωνικής φιλοσοφίας, Αθήνα, εκδ. «Γνώση», 1987, σσ. 27-51. Πρώτη δημοσίευση στην Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τ. 48, 1983, σσ. 75-93.

Μουρίκη, Αλέκα, «Επίμετρο. Μια φιλοσοφία της έκφρασης: επιστροφή στη λαλιά – επιστροφή στα ίδια τα πράγματα» στο Μ. Μερλώ-Ποντύ, Σημεία, μτφρ. Γιώργος Φαράκλας, επίμετρο Αλέκα Μουρίκη, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Αθήνα 2005, σσ. 401-419.

———–, «MerleauPonty και Husserl: Από την υπερβα­τική φαινομενολογία στη σκέψη του χιάσματος», Λεβιά­θαν, τχ. 6, 1990, σσ. 73-87.

Νικολαΐδου, Ευγενία, «Απόψεις της φιλοσοφίας του M. MerleauPonty σχετικές προς την οντολογία του», Κων. Βουδούρης (επιμ.), Μεταφυσική, Αθήνα 1980, σσ. 329-336.

Blanchot, Maurice, «Ο φιλοσοφικός λόγος» (1971), μτφρ. Μαρία Μυλωνά στο Μ. MerleauPonty, Προοίμιο στην “Φαινομενολογία της αντίληψης”, Εκδόσεις Έρασμος, Αθήνα 1977, σσ. 9-17.

ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

Παύλος Κόντος, «Maurice Merleau-Ponty: Ο φιλόσοφος, ένα σώμα στον κόσμο», Η Καθημερινή, 5 Μαρτίου 2006.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

Καράμπελας, Γιώργος, «Η φιλοσοφία ως προοίμιο στη ζωή» (για το βιβλίο: Μωρίς Μερλώ-Ποντύ, Φαινομενολογία της Αντίληψης, Αθήνα: Νήσος, 2016), Η Εφημερίδα των Συντακτών, 21 Ιανουαρίου 2017.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΡΛΩ-ΠΟΝΤΥ

Οι εκδόσεις νήσος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Μωρίς Μερλώ-Ποντύ, Φαινομενολογία της αντίληψης το Σάββατο 13 Μαΐου 2017, στις 7.00 μ.μ. στην 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης Αίθουσα Βαβέλ-Περίπτερο 15. Για το βιβλίο θα μιλήσουν: Γιώργος Ζωγραφίδης, αναπληρωτής καθηγητής φιλοσοφίας ΑΠΘ, Μιχάλης Μπαρτσίδης, δρ φιλοσοφίας-διδάσκων στο ΕΑΠ, Άρης Στυλιανού, επίκουρος καθηγητής φιλοσοφίας ΑΠΘ.

Οι εκδόσεις νήσος παρουσιάζουν το βιβλίο του Μωρίς Μερλώ-Ποντύ, Η φαινομενολογία της αντίληψης την Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2017 στις 7.00μ.μ., στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου). Για το βιβλίο και το έργο του Μερλώ-Ποντύ θα μιλήσουν οι: Παύλος Κόντος (Πανεπιστήμιο Πατρών), Γιώργος Ξηροπαΐδης (Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών), Γιάννης Πρελορέντζος (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων). Συντονισμός: Γεράσιμος Κουζέλης (Πανεπιστήμιο Αθηνών).

ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

Chiasmi International

Merleau-Ponty Circle

Stanford Encyclopedia of Philosophy

Internet Encyclopedia of Philosophy

Wikipédia/Maurice Merleau-Ponty

Wikipedia/Maurice Merleau-Ponty

Mythos & Logos/Maurice Merleau-Ponty

Βιβλιοnet